Met de oplevering van CNTR Halle werd het eerste project uit de CNTR-portefeuille afgerond. Het verouderde kantoorgebouw kreeg een grondige circulaire renovatie en biedt vandaag onderdak aan twee federale overheidsdiensten: de FOD Justitie en de FOD Financiën. De realisatie is het resultaat van een hechte samenwerking tussen projectontwikkelaar DWNTWN, architectenbureau 51N4E, ingenieursbureau M-gineers en aannemer Van Hout.
Dit project laat zien hoe doorgedreven onderzoek naar het verborgen potentieel van een bestaand gebouw kan leiden tot een toekomstgerichte herwaardering. Het vormt een eerste sluitstuk van ons studietraject binnen onze lopende portefeuille-aanpak van 22 gebouwen, allemaal volgens dezelfde geïntegreerde methodiek.
De sterkte van CNTR Halle ligt in het maximaal behouden van de bestaande draagstructuur. Vloeren, trappen en wanden bleven zoveel mogelijk behouden, waardoor zowel kostenefficiëntie als circulariteit hand in hand gaan. De ingrepen concentreerden zich op de gebouwschil en de technische installaties: hoogrendementsglas, nieuwe isolatie, ventilatie met warmteterugwinning, zonnepanelen, regenwaterrecuperatie en een hybride warmtepomp. Het resultaat is een EPC C-label met 38% aandeel hernieuwbare energie, een score die beter is dan 96% van alle Vlaamse kantoorgebouwen.
“Renovatie draait voor ons niet alleen om energie en comfort, maar ook om respect voor wat er al is,” benadrukt Elisabeth Nijs, Business Unit Manager Renovatie+ bij M-gineers. “Door slim hergebruik te combineren met gerichte ingrepen bereiken we in korte tijd een veel duurzamer resultaat.”
Tijdens het ontwerptraject is de CO2-impact van deze strategie gedetailleerd uitgerekend en vergeleken met die van de bestaande toestand en die van een nieuwbouw-scenario met gelijkaardige afmetingen. Wat blijkt? De renovatie verdient zichzelf op vlak van CO2 terug op ca. 15 jaar, en hoewel een nieuwbouw een nog lagere operationele energiekost zou hebben, duurt het langer vooraleer deze zich kan terugverdienen (ca. 35 jaar voor beton, ca. 25 jaar voor houtskeletbouw).
Kasper Daemen, Technisch Consultant Duurzaamheid bij M-gineers, verduidelijkt: "Dit is te wijten aan de embodied carbon, de CO2 benodigd voor de productie en het transport van bouwmaterialen. De lagere CO2 uitstoot van een nieuwbouw staat in dit geval dus niet in verhouding met de extra productiekost van de materialen. Sterker nog, in vergelijking met het renovatie-scenario zou een nieuw houtskeletgebouw zich zelfs pas terugverdienen na ca. 80 jaar! In praktijk zal dit dus nooit gebeuren, gezien dit langer is dan de theoretische levensduur van de meeste gebouwonderdelen."
Om de duurzaamheid van gebouwen in te schatten, zijn verschillende internationale benchmarks beschikbaar, zoals DGBC, LETI, LCBI en Carbon Heroes. Onderstaande grafiek toont hoe deze renovatie scoort ten opzichte van deze benchmarks en bevestigt dat de projectaanpak zowel ecologisch als toekomstbestendig is.
“De verschillende benchmarks nemen niet allemaal dezelfde levensfasen in beschouwing,” aldus Kasper. “Het is dus extra belangrijk om goed op de hoogte te zijn wat elke benchmark wel en niet opneemt in hun berekeningen, zodat een juiste vergelijking gemaakt kan worden.”
De embodied carbon van de renovatie (190 kgCO2eq/m²) valt volgens de LETI-benchmark voor kantoren in klasse A+. Het gedeelte materiaalgebonden emissies (levensfasen A1-A5) van de renovatie (90 kgCO2eq/m²) is lager dan de grenswaarde voor renovaties van kantoren berekend door de DGBC, wat betekent dat deze renovatie de kaders van het klimaatakkoord volgt en dus Paris Proof is. Ook voor de andere benchmarks valt de renovatie telkens in de hoogste klasse.
Door de samenwerking met 51N4E en DWNTWN is er naast de energetische winst ook een grote stap gezet in ruimtelijk rendement. Door de FOD Justitie en FOD Financiën samen te brengen onder één dak werd de gehuurde kantoorruimte in Halle meer dan gehalveerd. Dat betekent niet alleen lagere kosten voor de overheid, maar biedt ook binnen de bestaande stedelijke context een meer compacte en toegankelijke dienstverlening voor burgers op de hele site.
“Met CNTR Halle tonen we dat het perfect mogelijk is om gebouwen compacter, duurzamer én comfortabeler te maken,” vertelt Elisabeth. “We willen dit goede voorbeeld verder uitdragen voor de volgende projecten uit de portefeuille.”
De samenwerking tussen de betrokken partners leidde tot de oprichting van RECAST, een platform dat focust op een geïntegreerde en efficiënte aanpak van circulaire renovaties. CNTR Halle is daar een tastbaar resultaat van.
Door slim hergebruik en gerichte ingrepen werd de milieu-impact beperkt én de doorlooptijd sterk verkort: het project werd in slechts 11 maanden afgerond, een bewijs dat circulariteit en snelheid hand in hand kunnen gaan.
Elke renovatie vraagt om het juiste evenwicht tussen behoud en vernieuwing. Met een open dialoog en de specifieke expertise van elke partner tonen we dat circulaire renovatie niet alleen haalbaar is, maar ook echte meerwaarde creëert.
Met CNTR Halle is de toon gezet voor wat ons te wachten staat in de komende jaren: meerdere gebouwen zullen volgens dezelfde methodiek worden aangepakt, met blijvende focus op hergebruik, efficiëntie en duurzaamheid. Het project bewijst hoe een bestaande structuur kan uitgroeien tot een toekomstgerichte werkomgeving, en vormt voor M-gineers een nieuw hoofdstuk in hun ambitieus traject van duurzame renovatie.
Foto’s: © Bart Kiggen
Lees hier hoe in het CNTR-atelier in Brussel ontwikkelaar, architect en ingenieur samen strategieën bepalen.
